Присяга

Баявыя ўзнагароды і памяць нашчадкаў

синилевич

Сярод мноства паперак і даведак гэтыя некалькі лісточкаў з сямейнага архіва адрозніваюцца пажаўцелымі плямамі на іх і глыбокім, кранаючым сэнсам. Гэта выпіскі з узнагароднага ліста ўдзельніка Вялікай Айчыннай вайны гвардыі радавога Ільі Навумавіча СІНІЛЕВІЧА з вёскі Яжаўкі.

Франтавік прайшоў баявымі дарогамі па варожай Германіі, сустрэў Перамогу, жыў і працаваў у мірны час. На жаль, зямны шлях яго скончыўся 18 год таму. Але памяць пра абаронцу годна захоўваюць нашчадкі. Дзякуючы ім, сучаснікі могуць даведацца пра эпізоды таго неверагодна цяжкага змагання, пераканацца ў мужнасці вясковага юнака, які разам з паплечнікамі ствараў для нас мір і спакой на зямлі.

Вось некаторыя ўрыўкі з узнагароднага ліста да медалі «За адвагу»: «07.04.1945 года І.Н. Сінілевіч забяспечыў агонь гарматы, выконваючы адначасова тры абавязкі. Нягледзячы на моцныя ўдары праціўніка па раёну агнявых пазіцый, заставаўся каля гарматы і вёў дакладны і прыцэльны агонь, і контратака немцаў была адбіта. На полі бою засталіся знішчанымі каля пятнаццаці варожых салдат і афіцэраў». «Пад моцным агнём вынес параненага і перадаў у медпункт, чым выратаваў жыццё аднапалчаніну…».

Яшчэ на рахунку адважнага земляка медалі «За перамогу над Германіяй», «За ўзяцце Кёнігсберга» і 5 Падзяк ад Вярхоўнага Галоўнакамандуючага. Чырвонаармейская кніжка, сведчыць, дзе і як праходзілі баявыя будні звычайнага салдата, якога зладзеі-захопнікі адарвалі ад прывычных сялянскіх абавязкаў апрацоўваць зямлю ды вырошчваць хлеб і прымусілі ўзяцца за зброю.

Дэмабілізаваўся Ілья Навумавіч у 1946-ым, вярнуўся дадому. Страшная вайна засталася ў мінулым, падраслі сын і дачушка, якіх перад фронтам пакідаў амаль немаўлятамі. Неўзабаве нарадзіўся малодшы хлопчык, і жыццё панеслася ў спакойным, мірным рэчышчы, пра якое марылася на перадавой.

Уладкаваўся рабочым у вагоннае дэпо ў Лунінцы, потым быў цесляром і сталяром у вайсковай часці і ПМК-7, адкуль выйшаў на пенсію. Здольнасці адчуваць драўніну, умець яе апрацаваць даюцца не кожнаму. Такія майстры заўсёды былі запатрабаванымі, бо значная частка работ пры будаўніцтве дома выконвалася менавіта імі. Дагэтуль у хатах дзяцей спраўна служаць дзверы і падлога, старанна вырабленыя ўмельцам. Замяніць іх на сучасныя матэрыялы не ўзнімаюцца рукі: гэта – памяць пра роднага чалавека, ды і якасць, даказаная часам.

З цеплынёй згадваюць мінулае ў сям’і сына Георгія. Жылі побач з бацькамі, даглядалі іх да самай старасці. Калі Ілья Навумавіч часта скардзіўся на здароўе, то яго жонка Праскоўя Пятроўна адчувала сябе значна лепш. Толькі заўсёды казала, што ў іншы свет сыдзе раней за суджанага. Ёй не верылі, маўляў, нікому невядома будучыня. Ды, на жаль, прароцтвы спраўдзіліся. З раніцы хадзіла, працавала, потым прылягла на канапу адпачыць, і яе не стала…

Горкі для сям’і 1998 год прымусіў развітацца са старэйшымі Сінілевічамі з розніцай у некалькі месяцаў. Але памяць пра іх жыве ў сэрцах нашчадкаў, у нешматлікіх дакументах, якія сведчаць пра баявыя і працоўныя заслугі адважнага змагара і стараннага чалавека. На прыкладзе дзядулі навучаюцца адказнасці ў справах, любові і адданасці Радзіме ўнукі і праўнукі. Яны асталяваліся не толькі на Лунінеччыне: у любым куточку Беларусі ці за яе межамі нашчадкі з гонарам згадваюць імя гвардыі радавога Ільі Навумавіча.

Не шкадуе лёс і малодшае пакаленне Сінілевічаў. Не суджана сыну Пятру Ільічу і дачцэ Еве Ільінічне дасягнуць доўгажыхарства – пра іх таксама застаецца толькі памяць. Георгій Ільіч – адзіны, хто можа больш расказаць пра перажытае. Ён нарадзіўся ў 1942-ім, вяртанне таты з вайны ярка занатавалася ў дзіцячых успамінах. Франтавыя расказы – частка жыцця, бо ніхто з родных не мог адносіцца да іх спакойна ці абыякава.

Служба ў арміі стала для хлопца галоўным прыкладам сыноўняй павагі да няпростага бацькоўскага лёсу. Прайшоў яе годна і старанна. У працы таксама раўняўся на вызваліцеля – не шукаў лёгкіх шляхоў, авалодаў многімі навыкамі ў будаўніцтве. Але пераўзысці старэйшага ўмельца не рызыкнуў, заўсёды заставаўся толькі памочнікам.

Жонка Ева Міхайлаўна, з якой у лютым адзначылі 50-годдзе сумеснага жыцця, родам з Язвінак. Яна вырасла без маці, застаўшыся сіратой у 9-гадовым узросце. Сям’я мужа для яе стала роднай, жанчына дагэтуль з цеплынёй згадвае свёкра і свякроў. Калі Георгій Ільіч паехаў на некалькі год вучыцца ў гідрамеліярацыйны тэхнікум і бываў дома толькі кароткімі наездамі, то яны дапамагалі гадаваць малых дзяцей, заўсёды былі побач. І нявестка дзялілася шчырасцю, паважала і любіла старэйшых.

Пажаўцелыя лісты – сведкі страшнага часу, які выпаў на долю Ільі Навумавіча і ўсіх яго паплечнікаў, што абаранялі краіну ад захопнікаў у Вялікай Айчыннай. Папера здольна доўга захоўваць надрукаванае, каб яно заставалася сапраўднай гісторыяй перажытага. Каб новыя пакаленні маглі даведацца пра нялёгкія і балючыя падзеі з мінулага не толькі па мастацкіх кінастужках, а вось на такіх прыкладах баявой славы, якія бяруць пачатак з ваеннага пекла, захоўваюць едкі пах ад выбухаў бомбаў і снарадаў.

Колькі лёсаў нашых землякоў-абаронцаў назаўсёды схаваны ў вечнасці пад магільнымі плітамі! Час не стаіць на месцы, паважаны ўзрост і перанесеныя цяжкасці бяруць сваё. І як важна захоўваць Памяць пра іх у кожнай хаце сыноў, унукаў, пляменнікаў. Каб ніхто і ніколі з тых юнакоў і сталых салдат не былі забытымі, каб іх агульны подзвіг заставаўся перасцярогай ад новых узброеных канфліктаў. Ці будзе гэта сапраўды так, залежыць толькі ад нас.

Показать больше

Похожие статьи

Кнопка «Наверх»
Закрыть
Закрыть